Paul Kalkbrenner Heineken Music Hall, Amsterdam, 9 maart 2013
Afgelopen weekend was het weer tijd voor 5 Days Off, het jaarlijks terugkerende dancefestijn in de hoofdstad van ons landje. Waar de shows over het algemeen in de Melkweg en de Paradiso plaatsvinden, stond er zaterdag ook nog een feestje in de Heineken Music Hall gepland: Paul Kalkbrenner. Namens Jimmy Alter ging ik eens poolshoogte nemen.
De voordelen van de Heineken Music Hall zijn er zeker. Zoals een goed geluid en vrijwel altijd genoeg bewegingsruimte, zelfs als het uitverkocht is zoals ook deze avond. Nadelen zijn er ook, zoals altijd pokkelang moeten wachten om je jas op te hangen, waardoor het vrijwel onmogelijk is om deze avond voorprogramma Michel de Hey mee te pakken. Maar och, daar malen we niet om, want we zijn hier om de sympathieke Paul Kalkbrenner te aanschouwen. De Duitser gaat al geruime tijd mee in de dance scene (in 2001 bracht hij reeds platen uit op het BPitch Control label van de schone koningin Ellen Allien), maar hij brak echt door met zijn plaatBerling Calling in 2008. Op dit album stond zijn wereldhit ‘Sky and Sand’ dat hij samen met broer Fritz Kalkbrenner (true story) maakte.
Zijn groeiende populariteit heeft ervoor gezorgd dat hij inmiddels dus in de HMH staat. We gunnen hem dat van harte, maar toch zou het fijner zijn geweest om hem in een wat kleinere zaal te mogen aanschouwen. De helft van de mensen vanavond lijkt hem vooral te kennen van zijn wereldhit en lijkt daar dan ook met smart op te wachten. Als Kalkbrenner ‘Sky and Sand’ als een van de allerlaatste nummers toch nog laat horen is dat voor velen een geschenk uit de hemel, maar het had echt niet gehoeven. Kalkbrenner laat namelijk horen een stuk meer in zijn mars te hebben dan dit en het spelen van zijn hitje lijkt een knieval naar de luisteraar. Maar ach, de mensen willen dansen van herkenning en dat doen ze dan ook met blijde gezichten.
Maar genoeg over de afsluiting van zijn set en even terug naar het begin. Het eerste half uur begint Kalkbrenner aarzelend, maar weet hij een licht lentegevoel neer te zetten (zeer welkom met de ellende buiten). Langzaam kabbelt dit gevoel echter weg richting een kale techno dat eigenlijk geen techno is. Kalkbrenner lijkt te aarzelen en het publiek aarzelt met hem mee. Het middenstuk, waarin hij zelfs drie keer doet alsof het feestje al voorbij is, voelt een beetje onwerkelijk en ongemakkelijk. Een gevoel van twijfel bekruipt ons -is dit het? We drinken nog maar eens een plastic pul pils leeg en geven hem nog even het voordeel van onze twijfel.
Dan! Lichtpuntjes! En niet alleen de redelijk toffe visuals (na de visuals van Skrillex en Kraftwerk te hebben gezien imponeert weinig meer op dit gebied), maar ook de muziek. Kalkbrenner lijkt zijn groove te hebben gevonden en begint zowaar te beuken. Zonder daarbij zijn kenmerkende warme geluid te verliezen overigens. Een veel te korte versie van de grandioze remix van 2Raumwohnung’s ‘Wir Werden Sehen’ (die had gewoon de volle negen minuten moeten duren en niet gevolgd moeten worden met een minuut stilte) is de prelude van een fantastisch uur, waarin vooral ‘Gebrünn Gebrünn’ opvalt, dat in een stevige en hypnotiserende variant wordt gedraaid. En dan heeft Kalkbrenner het toch nog voor elkaar: we willen niet naar huis. Neen, wij willen dansen! dansen! en koude pintjes drinken! Hij draait gelukkig een stuk langer door dan gepland, maar om middernacht neemt hij dan toch afscheid van ons.
Kalkbrenner is verre van een avontuurlijke producer of dj die dwars over alle keta-lijnen heen kleurt, maar hij weet toch wel iedere keer een verdomd fijne sfeer neer te zetten. Niet te moeilijk, zodat ook een deel van de minder geoefende muziekliefhebber het kan waarderen, maar toch: nice! En met een warm en goed gevoel verdwijnen we in de ijskoude nacht, waarin we hier en daar sneeuwkastelen in de lucht lijken te zien…
Onlangs vond 5 Days Off weer plaats, het jaarlijks terugkerende festijn in Amsterdam dat zich probeert te richten op vernieuwende elektronische muziek. Vaak komt het erop neer dat er acts staan die of al lang bewezen hebben een belangrijke speler in de scene te zijn, of acts die in het voorgaande jaar zodanig gehypet zijn dat de festivalorganisatie er niet omheen meent te kunnen. Dit zorgt ieder jaar voor zeer geslaagde feesten in de Paradiso en de Melkweg, waar de programmering plaatsvindt, maar vernieuwend is het toch zeker niet te noemen. Wellicht interessanter is de randprogrammering. Naast muziek richt het festival zich ook steeds meer op (andere) vormen van kunst. Vooral de laatste jaren krijgt beeldende kunst in samenhang met moderne technologie veel aandacht, wat regelmatig interessante exposities of installaties oplevert. Ook wordt er, in navolging van het Amsterdam Dance Event (zo lijkt het), gepraat, gesproken en gedebatteerd. Zo was er donderdag 8 maart bijvoorbeeld een Vodafone Firestarters avond. Firestarters is een terugkerend platform waar onder leiding van een presentator verschillende gasten met elkaar in debat gaan over een verscheidenheid aan onderwerpen. Na eerder dit jaar bij de Amsterdam Fashion Week neergestreken te zijn, was nu ook 5 Days Off aan de beurt.
The Future of Clubbing
Firestarters vond plaats in De Balie, dat dit jaar weer als het zenuwcentrum van 5 Days Off fungeerde. Er stonden twee sessies op het programma deze avond, namelijk een debat over 'The Future of Clubbing' en vervolgens nog eentje over 'Het Amsterdamse nachtleven'. Voor sessie 1, over de toekomst van de clubscene, waren Dave Clarke, dj, en Myra Driessen, promoter van de Sugar Factory, te gast. De sessie werd gepresenteerd door Sander Kerkhof en Jojanneke van der Veer, beter bekend als Wannabeastar. Een interessante vraag die behandeld werd was of in het toekomstige uitgaansleven nog volstaan kan worden met gewoon een goed geluidsysteem en goede muziek, of dat het steeds belangrijker wordt dat alle zintuigen van de clubgangers worden geprikkeld. Steeds vaker speelt kunst een belangrijke rol tijdens dancefeesten en ook met (digitale) techniek wordt geprobeerd om er alles aan te doen om verveling bij het publiek tegen te gaan. Dave Clarke ziet zeker leuke initiatieven voorbij komen, maar waarschuwde wel dat het geen circus moet worden en dat de muziek toch wel het belangrijkste moet blijven. Volgens Wannabeastar hangt het erg van het soort publiek af dat je wil trekken. Myra Driessen was het hier mee eens en noemde het onderscheid tussen de mensen die voor een totale ervaring uitgaan en de mensen die net zo lief in een donkere technobunker met drie lampen staan, als de muziek maar goed is.
Toch is de opkomst van alle mobiele technologieën een niet tegen te houden golf die de clubs aan het overspoelen is. Aan de ene kant zien zowel Dave Clarke als Myra Driessen positieve aspecten hieraan, maar ze worden soms ook horendol van het gebruik van mobieltjes in de zaal en zijn in sommige gevallen wel voor een verbod op de dansvloer. Driessen wijst erop dat mensen meer bezig zijn met het opnemen van de avond met hun cameraatjes dan met het daadwerkelijk beleven van de ervaring. Clarke vindt dat clubs donkere plekken moeten zijn, gevaarlijk en met een randje. In zijn woorden wordt de clubervaring tam gemaakt, veilig genoeg om via Facebook aan vrienden en zelfs familie te laten zien. Er worden teveel foto's gemaakt van elkaar (Clarke: "Are they shooting for a website recognizethisass.com or what?) en er is te weinig aandacht voor de muziek. Weg van de dansvloer dus met de mobieltjes!
Een andere vraag richtte zich op de vraag of er nog steeds Superstar dj's bestaan. Driessen vindt dat er zowel een 'God is a dj' cultuur bestaat als een kleinere alternatieve scene, dus dat er zeker nog wel supersterren onder de dj's zitten. Wannabeastar vindt dat de benaming 'dj' eigenlijk een verkeerde is, omdat de meeste supersterren in het vak tegenwoordig bekend zijn geworden door hun producer-skills en pas op de tweede plaats een dj zijn. Clarke ziet de benaming als Superstar dj als een vorm van luie journalistiek. "Ze hebben mij ook vaak genoeg een superstar dj genoemd, maar ik vind dat je dan ook ladingen hoeren en drugs moet hebben en dat heb ik toch echt niet. Hoewel ik wel soms met een privé-jet vlieg!" Zelf stel ik nog de vraag aan Dave Clarke hoe hij tegen het 'synq-en' aankijkt, de techniek die ervoor zorgt dat een dj met een eenvoudige druk op de knop ervoor kan zorgen dat de BPM's gelijk lopen. Hij ziet dat het een democratiserend effect heeft op de dj-wereld, in de zin dat dj's die voor geen meter twee platen gelijk kunnen laten lopen nu toch een erg sterke set neer kunnen zetten, omdat ze wel gevoel voor muziek hebben en een fantastische sfeer weten neer te zetten. Maar er zijn ook dj's die zeer goed de platen gelijk kunnen laten lopen, maar totaal niet de diepte in weten te gaan met hun muziek. Iemand die dat wel kan is Speedy J, die zowel met vier decks tegelijk draait als een aantal extra tools gebruikt om zo iedere keer voor een unieke live-set te zorgen. "In the end it is the artist that matters, not the technology." Amen to that mr. Clarke.
Het Amsterdamse nachtleven
De tweede sessie was naar de mening van ondergetekende wat minder interessant, hoewel het affiche er op voorhand wel interessant uitzag. De twee presentatoren Kerkhof en Wannabeastar gingen dit keer in gesprek met de versgekozen nachtburgemeester van Amsterdam, Mirik Milan, en CDA-raadslid van Amsterdam Marijke Shahsavari. Tot verbazing van Milan vertelde Shahsavari gelijk dat ISIS, de vorige nachtburgemeester, wel eens op het stadhuis aanschoof om in gesprek te gaan met de gemeenteraad over verschillende onderwerpen. Milan was hierdoor positief verrast en vertelde te hopen ook daadwerkelijk serieus genomen te worden als nachtburgemeester. Een negatief punt bleek gelijk uit het gebrek aan invloed dat hij uit kan oefenen op het nieuwe Koninginnedag-beleid van de gemeente. Al langer bekend was dat de grote evenementen dit jaar uit de stad werden geweerd, maar nu blijkt dat ook kleinere evenementen, zoals op het Marie Heinekenplein en op het Amstelveld, dit keer niet op een vergunning kunnen rekenen. Alles uit naam van de veiligheid. Dit stokpaardje werd helaas het hele gesprek door Shahsavari opgevoerd, waardoor alles eigenlijk een beetje verzandde in de gulden middenweg. "Ja we willen veel maar we kunnen weinig want we moeten rekening houden met iedereen." Het was duidelijk dat Shahsavari gepokt en gemazeld is in de gemeentelijke politiek, want ze antwoordde overal, tsa, politiek correct op, waardoor er weinig vuur in het gesprek kwam.
Toch werden er nog een aantal interessante zaken aangestipt door Milan, zoals het geweld tegen homo's en de mogelijkheid van een soort mini 24-uurseconomie. Het geweld tegen homo's is helaas nog steeds een probleem in de stad en Milan zou graag zien dat er meer tegen wordt gedaan door de gemeente. Shahsavari erkende het probleem, maar geeft aan dat het tegelijk lastig is, omdat er gewoon te weinig capaciteit aan agenten is. Wel wordt er door wethouder Van Es (o.a. van Diversiteit, Inburgering & Integratie) aandacht aan besteed in de vorm van betere voorlichting al op de scholen. De idee is om aan het bestaan van een homoseksuele geaardheid ook bij seksuele voorlichting aandacht te geven, zodat kinderen er op jonge leeftijd al mee in aanraking komen en het onderwerp zo ook mee bespreekbaar wordt. Shahsavari was wel gekant tegen de idee van een 24-uurseconomie. "Wij van het CDA vinden dat er een gemeenschappelijk rustmoment moet komen, daar is de zondag voor bedoeld." Juist. Toch was ze niet geheel tegen een idee van Milan, die graag eens een experiment uit zou willen voeren met het bestaan van een 24-uurseconomie binnen in een gebouwencomplex, of een klein deel van de stad. Benieuwd of dat er ooit van gaat komen. Presentator Kerkhof probeerde hier en daar een beetje olie op het vuur te gooien door drugsgebruik aan te stippen, maar Milan negeerde de materie vrijwel geheel en Shahsavari was vrij resoluut over het onderwerp.
Al met al was het een leuke avond met interessante opmerkingen en visies, hoewel er de volgende keer misschien wel wat meer peper in mag en wat minder politieke beleefdheid. Het programma heet niet voor niets Firestarters...
